مکاشفه و تجربه دینی
23 بازدید
محل نشر: معرفت » زمستان 1375 - شماره 19 » (6 صفحه - از 78 تا 83)
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
مقدمه در متون اسلامی، مکاشفه و شهود به عنوان یکی از منابع معرفت تلقّی می گردد. عرفای اسلامی به نقش معرفتی این منبع توجه کرده اند. بعضی از آنها از نقش دیگر منابع شناخت، همچون عقل، غفلت نموده اند و تا آنجا پیش رفته اند که پای استدلالیان را چوبین دانسته اند. ولی راسخان در برهان و عرفان و عالمان به قرآن پیوسته بر نقش هر دو منبع (عقل و شهود) تأکید کرده اند. از سوی دیگر، در غرب پس از تردید در توانایی عقل نظری و عملی و ناتوانی الهیات طبیعی «natural_theology» و الهیات وحیانی «revealed theology» در اثبات و حتی معقولیت دعاوی دینی اهل کتاب، در قرن نوزدهم گرایشی در بین فلاسفه و متکلّمان مغرب زمین پیدا شد که رویکرد آن به تجربه دینی بود. پرچمدار این نهضت فکری شلایر ماخر (1768 ـ 1834) است که نفوذ عمیقی در الهیات معاصر غربی دارد. ویلیام جیمز (1842 ـ 1910) این روش را دنبال کرد و سرانجام، مبنای معرفتی پاره ای از مکتب های الهیاتی غربی همچون کلام لیبرال (Liberal theology) قرار گرفت. بجاست که به تبیین این شیوه و مقایسه آن با مکاشفه و شهود در سنّت اسلامی بپردازیم. الف ـ مکاشفه معنای مکاشفه «کشف» در لغت به معنای رفع حجاب است. هنگامی که زن نقاب از چهره برمی گیرد گفته می شود «کشفت المرأه عن وجهها» و از نظر عرفا کشف و شهود تجلّی اسم «علیم» حق تعالی، از امّهات اسمای الهیه است که اسامی دیگری مانند سمیع و بصیر را تحت پوشش خود دارد. بنابراین، «کشف» یعنی اطلاع بر حقایق غیبی که در ورای حجاب قرار دارند ...
آدرس اینترنتی